Ўзбекистон Республикаси йўл ҳаракати қоидаларига мувофиқ, ҳайдовчилар бурилиш, йўл ўзгартириш ва бошқа маневрларни амалга оширишда аниқ ва тўғри сигнал беришлари шарт. Бу қоидалар 2022-йил 12-апрелдаги 172-сонли Йўл ҳаракати қоидалари ва 2024-йил 19-январдаги ЗРУ-900-сонли "Йўл ҳаракати тўғрисида"ги қонун асосида белгиланади.
Маневр бошланишидан олдин ҳайдовчи ҳар доим маневр хавфсизлигини таъминлаши, бошқа йўл иштирокчиларига хавф туғдирмаслиги керак. Бурилишдан олдин ҳайдовчи ўз транспорт воситасини бурилиш йўналишига мос равишда йўлнинг чеkka қисмига яқинлаштириши лозим. Масалан, ўнгга бурилишда транспорт воситаси имко қадар ўнг чеkka қисмига яқин ҳаракатланиши керак. Чапга бурилиш ёки орқага бурилишда эса, агар трамвай йўллари мавжуд бўлса, улар билан боғлиқ махсус қоидалар амал қилади.
Йўл ўзгартириш (перестройка) пайтида ҳайдовчи ёнидаги йўл бўйлаб ҳаракатланаётган транспорт воситаларига йўл бериши шарт. Агар бир вақтнинг ўзида бир нечта транспорт воситалари ёнма-ён йўл ўзгартираётган бўлса, ўнг томонда жойлашган транспорт воситасига йўл берилади.
Бундан ташқари, ҳайдовчи маневрни бошлашдан олдин сигнал бериши мажбурий. Бу сигнал бошқа йўл иштирокчиларига маневр ҳақида олдиндан огоҳлантириш вазифасини бажаради. Сигнал бериш учун транспорт воситасининг йўналиш кўрсаткичлари ишлатилади. Агар улар ишламаса, ҳайдовчи қўл сигналларидан фойдаланиши мумкин.
Бурилиш ва йўл ўзгартириш маневрлари пайтида ҳайдовчи йўл ҳаракати хавфсизлигини таъминлаш учун тезликни камайтириши, шунингдек, бошқа транспорт воситалари ва пиёдаларга йўл бериши лозим. Масалан, чапга бурилиш ёки орқага бурилиш амалга оширилганда, қарама-қарши йўналишда ҳаракатланаётган транспорт воситаларига йўл берилиши керак.
Йўл ҳаракати қоидаларида бурилиш ва йўл ўзгартириш маневрларини амалга оширишда қатъий чекловлар мавжуд. Масалан, пиёдалар ўтиш жойларида, кўприклар, темир йўл ўтиш жойларида, кўриниш чекланган жойларда бурилиш ва орқага юриш тақиқланган. Шунингдек, бурилиш ва йўл ўзгартириш пайтида бошқа транспорт воситаларга тўсиқ бўлмаслик зарур.
Агар транспорт воситаси ўз ўлчамлари ёки бошқа сабаблар билан қоидалар талабларига тўлиқ риоя қила олмаса, ҳайдовчи хавфсизликни таъминлаб, бошқа йўл иштирокчиларига тўсиқ яратмасдан маневрни амалга ошириши мумкин.
Шу билан бирга, ҳайдовчи йўлга чиқиш, йўлни тарк этиш, тўхташ ва бошқа ҳаракатларни амалга оширишда ҳам хавфсизликни таъминлаши, пиёдаларга ва бошқа транспорт воситаларга йўл бериши керак. Йўлга чиқишда ва йўлдан чиқишда пиёдаларга ва велосипедчиларга устунлик берилади.
Хулоса қилиб айтганда, Ўзбекистон йўл ҳаракати қоидалари ҳайдовчилардан бурилиш ва йўл ўзгартириш маневрларини амалга оширишда олдиндан сигнал бериш, хавфсизликни таъминлаш, бошқа иштирокчиларга йўл бериш ва қоидаларга қатъий риоя қилишни талаб қилади. Бу қоидалар йўл ҳаракати хавфсизлигини ошириш ва йўл-транспорт ҳодисаларининг олдини олишга қаратилган.
Ушбу маълумотлар 2022-йил 12-апрелдаги Йўл ҳаракати қоидалари ва 2024-йил 19-январдаги "Йўл ҳаракати тўғрисида"ги қонун асосида тайёрланди. Қоидалар ва қонунларда келажакда ўзгаришлар бўлиши мумкин, шунинг учун ҳайдовчилар доимо расмий манбалардан сўнгги маълумотларни текшириб боришлари зарур.
