Oʻzbekiston Respublikasi yoʻl harakati qoidalariga muvofiq, haydovchilar burilish, yoʻl oʻzgartirish va boshqa manevrlarni amalga oshirishda aniq va toʻgʻri signal berishlari shart. Bu qoidalar 2022-yil 12-apreldagi 172-sonli Yoʻl harakati qoidalari va 2024-yil 19-yanvardagi ZRU-900-sonli "Yoʻl harakati toʻgʻrisida"gi qonun asosida belgilanadi.
Manevr boshlanishidan oldin haydovchi har doim manevr xavfsizligini taʼminlashi, boshqa yoʻl ishtirokchilariga xavf tugʻdirmasligi kerak. Burilishdan oldin haydovchi oʻz transport vositasini burilish yoʻnalishiga mos ravishda yoʻlning chekka qismiga yaqinlashtirishi lozim. Masalan, oʻngga burilishda transport vositasi imkon qadar oʻng chekka qismga yaqin harakatlanishi kerak. Chapga burilish yoki orqaga burilishda esa, agar tramvay yoʻllari mavjud boʻlsa, ular bilan bogʻliq maxsus qoidalar amal qiladi.
Yoʻl oʻzgartirish (perestroika) paytida haydovchi yonidagi yoʻl boʻylab harakatlanayotgan transport vositalariga yoʻl berishi shart. Agar bir vaqtning oʻzida bir nechta transport vositalari yonma-yon yoʻl oʻzgartirayotgan boʻlsa, oʻng tomonda joylashgan transport vositasiga yoʻl beriladi.
Bundan tashqari, haydovchi manevrni boshlashdan oldin signal berishi majburiy. Bu signal boshqa yoʻl ishtirokchilariga manevr haqida oldindan ogohlantirish vazifasini bajaradi. Signal berish uchun transport vositasining yoʻnalish koʻrsatkichlari ishlatiladi. Agar ular ishlamasa, haydovchi qoʻl signallaridan foydalanishi mumkin.
Burilish va yoʻl oʻzgartirish manevrlari paytida haydovchi yoʻl harakati xavfsizligini taʼminlash uchun tezlikni kamaytirishi, shuningdek, boshqa transport vositalari va piyodalarga yoʻl berishi lozim. Masalan, chapga burilish yoki orqaga burilish amalga oshirilganda, qarama-qarshi yoʻnalishda harakatlanayotgan transport vositalariga yoʻl berilishi kerak.
Yoʻl harakati qoidalarida burilish va yoʻl oʻzgartirish manevrlarini amalga oshirishda qatʼiy cheklovlar mavjud. Masalan, piyodalar oʻtish joylarida, koʻpriklar, temir yoʻl oʻtish joylarida, koʻrinish cheklangan joylarda burilish va orqaga yurish taʼqiqlangan. Shuningdek, burilish va yoʻl oʻzgartirish paytida boshqa transport vositalariga toʻsiq boʻlmaslik zarur.
Agar transport vositasi oʻz oʻlchamlari yoki boshqa sabablar bilan qoidalar talablariga toʻliq rioya qila olmasa, haydovchi xavfsizlikni taʼminlab, boshqa yoʻl ishtirokchilariga toʻsiq yaratmasdan manevrni amalga oshirishi mumkin.
Shu bilan birga, haydovchi yoʻlga chiqish, yoʻlni tark etish, toʻxtash va boshqa harakatlarni amalga oshirishda ham xavfsizlikni taʼminlashi, piyodalarga va boshqa transport vositalariga yoʻl berishi kerak. Yoʻlga chiqishda va yoʻldan chiqishda piyodalarga va velosipedchilarga ustunlik beriladi.
Xulosa qilib aytganda, Oʻzbekiston yoʻl harakati qoidalari haydovchilardan burilish va yoʻl oʻzgartirish manevrlarini amalga oshirishda oldindan signal berish, xavfsizlikni taʼminlash, boshqa ishtirokchilarga yoʻl berish va qoidalarga qatʼiy rioya qilishni talab qiladi. Bu qoidalar yoʻl harakati xavfsizligini oshirish va yoʻl-transport hodisalarining oldini olishga qaratilgan.
Ushbu maʼlumotlar 2022-yil 12-apreldagi Yoʻl harakati qoidalari va 2024-yil 19-yanvardagi "Yoʻl harakati toʻgʻrisida"gi qonun asosida tayyorlandi. Qoidalar va qonunlarda kelajakda oʻzgarishlar boʻlishi mumkin, shuning uchun haydovchilar doimo rasmiy manbalardan soʻnggi maʼlumotlarni tekshirib borishlari zarur.