Yo‘l harakati qoidalariga muvofiq, piyodalar va haydovchilar yo‘l o‘tish joylarida o‘zaro hurmat va xavfsizlikni ta’minlash uchun aniq majburiyatlarga ega. 2022-yil 12-apreldagi 172-sonli Yo‘l harakati qoidalari asosida, shuningdek, 2024-yil 19-yanvardagi ZRU-900-sonli "Yo‘l harakati to‘g‘risida"gi qonun hujjatlarida bu majburiyatlar batafsil ko‘rsatilgan.
Piyodalar uchun asosiy talablar 172-sonli qoidalarining 17-bobida bayon etilgan. Piyodalar yo‘l o‘tish joylarida harakatlanayotganda, avvalo, haydovchilarning ularga yo‘l berish majburiyatini hisobga olgan holda, o‘z xavfsizligini ta’minlashlari lozim. Qoidalar shuni ta’kidlaydiki, haydovchi tartibga solinmagan piyodalar o‘tish joyiga yaqinlashganda tezligini kamaytirishi yoki to‘xtashi shart. Agar haydovchi to‘xtab, piyodalar o‘tishni boshlagan bo‘lsa, yonidagi boshqa haydovchilar piyodalar yo‘qligiga ishonch hosil qilgandan keyingina harakatni davom ettirishi mumkin.
Tartibga solingan piyodalar o‘tish joylarida esa, haydovchi yashil chiroq yonib turgan paytda piyodalarga yo‘l berishi, ularning yo‘lni to‘liq kesib o‘tishini kutishi shart. Bundan tashqari, haydovchilar piyodalar o‘tish joyida to‘xtashga sabab bo‘ladigan tirbandlik yuzaga kelganda, piyodalar o‘tish joyida qolib ketmasliklari uchun o‘tish joyiga kirish taqiqlangan.
Qonunchilikda ko‘rsatilishicha, haydovchilar ko‘zi ojiz piyodalarga har doim yo‘l berishlari shart. Shuningdek, yo‘l o‘tish joyida to‘xtab turgan jamoat transporti oldida piyodalar chiqib ketayotganda yoki chiqib ketishga tayyorlanayotganda, haydovchi ularga yo‘l berishi lozim.
Maxsus belgilar bilan belgilangan bolalar guruhini tashuvchi transport vositalari oldida haydovchilar tezlikni kamaytirishi, zarurat bo‘lsa to‘xtashi va bolalar guruhini o‘tib ketishga ruxsat berishi majburiydir.
Yo‘l harakati qonunlarida shuningdek, yo‘l o‘tish joylarida haydovchilarning boshqa majburiyatlari ham ko‘rsatilgan. Masalan, piyodalar o‘tish joyida to‘xtash yoki harakatni to‘xtatish taqiqlangan. Bundan tashqari, haydovchilar piyodalar o‘tish joylarida to‘xtab qolmasliklari, ayniqsa tirbandlik yuzaga kelganda, piyodalar xavfsizligini ta’minlash uchun bu talabga qat’iy rioya qilishlari kerak.
Umuman olganda, qonun hujjatlarida piyodalar va haydovchilar o‘rtasidagi o‘zaro munosabatlar aniq belgilangan bo‘lib, ularning har biri o‘z majburiyatlarini bajarishi yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlashda muhim ahamiyatga ega. Ushbu qoidalar va qonunlar haydovchilar va piyodalar uchun majburiy bo‘lib, ularni buzish ma’muriy javobgarlikka olib kelishi mumkin.
Shu bilan birga, 2024-yilgi qonun hujjatlarida yo‘l harakati xavfsizligini ta’minlash bo‘yicha davlat boshqaruvi va nazorat organlarining vakolatlari ham belgilangan. Bu esa, yo‘l o‘tish joylarida qonuniy talablarning bajarilishini ta’minlashda muhim rol o‘ynaydi.
Xulosa qilib aytganda, yo‘l o‘tish joylarida piyodalar va haydovchilarning majburiyatlari qat’iy qonuniy normalar bilan tartibga solingan. Har ikki tomon ham o‘z majburiyatlarini bajarishi yo‘l harakati xavfsizligini oshirishga xizmat qiladi.